انعكاس آثار عقايد و افكار سياسى و مبارزه وى با امپرياليسم و بيدار ساختن مسلمانان هند و از اين قبيل . . . ! سپس مطالعهء كتابى به انگليسى ، به قلم « پروفسور براون » خاورشناس معروف ، به نام « انقلاب ايران » و توضيحاتى راجع به اين سيّد بزرگ و تصريح به اين‌كه : « رقاى سياسى مشرق زمين به هر پايه و درجه‌اى كه برسد ، رهين نفس گرم و جهاد اين مرد خواهد بود » . در خلال همان احوال ، كتاب « الرد على النيجريه » سيّد ، مورد مطالعه و استفاده‌ام قرار گرفت ، به طورى كه آثار اصلى و بدوى آن ، تا امروز در ذهنم باقى است . ناگفته نگذارم كه استاد بزرگوارم مرحوم « احمد مدير نراقى » كه از احرار نامى عصر خودش بود و به تاريخ زندگى اين مرد بزرگ آشنايى داشت ، در يكى از روزهايى كه در كلاس ، به مناسبت ذكر خيرى از مرحوم سيّد به ميان آورده بود ، جسارت‌ها و اذيت‌هايى كه هنگام طرد و تبعيد وى از حرم « حضرت عبدالعظيم » مأمورين مرتكب شده بودند ، بياناتى اظهار داشت كه شنوندگان را به اشك ريختن وادار مىكرد ! . . . آن‌چه با اشاره و اختصار گفته شد ، ذره‌اى از خروار است كه آشنايى با مكتب فكرى اين انسان بزرگ ، در ذهنم اثر گذاشته است . و از آن‌جايى كه حق اين مرد بزرگ ( مانند همهء بزرگان شرق ) در وطنش به جاى آورده نشده و نسل جديد ، از راهنمايى و رهبرى اين پيشواى بزرگ شرق بىخبر است ، وظيفهء خود مىدانم در حدود توانايى براى آشنايى نسل جديد با مكتب اين استاد بزرگ ، صرف‌نظر از خاطرات ممتازى كه شايد جداگانه از نظر خوانندگان بگذرد ، توجّه و تلخيص